غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

32

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

مركز شهر تأسيس شده‌اند و مردم روزهاى يكشنبه به اين گورستانها سرمىزنند و به تزيين قبرها ، باغها و گلستانهاى اطراف آنها مىپردازند . در اسلام نيز قبور انسانهاى مؤمن مورد احترام قرار گرفته است . در منابع روايى ، مرده مؤمن از همان احترام زنده او برخوردار است و تفاوتى از اين حيث ميان زنده و مردهء انسان مؤمن نيست . لذا يك مسلمان از همان زمان احتضار و فرارسيدن مرگ تا مردن و غسل و كفن و تشييع و نماز خواندن بر وى و دفن پيكر او ، موضوع بسيارى از احكام و آداب شرعى است كه در كتابهاى فقهى مورد بحث قرار گرفته است و محدثان نيز در كتابهاى روايى در ابواب گوناگونى به بيان احاديث وارده از معصومين عليهم السلام پرداخته‌اند . شيخ حر عاملى در جلد دوم وسائل الشيعة از صفحهء 621 تا 939 احاديث فراوانى را آورده است . ايشان 49 باب در احتضار ، 34 باب در غسل ميت ، 36 باب در تكفين ، 40 باب در نماز ميت ، 91 باب در دفن و مسائل گوناگون آن و 7 باب در غسل مس ميت تدوين كرده است و اين‌همه نشانگر آن است كه در اسلام حرمت مسلمان پس از مرگ او نيز بايد مورد توجه قرار گيرد و با رعايت احكام و آداب اسلامى كه از پيشوايان دينى در اين‌باره رسيده و پرهيز از برنامه‌هاى انحرافى و تشريفاتى بر بعد عبرت‌آموزى اين مراسم و بيدارى و آمادگى مؤمنان براى سفر به جهان ابدى بيفزايند . از زمان ظهور اسلام در شهر مدينه ، قبور يهود و مسلمانان از هم جدا بود . قبيلهء قريش از ديرباز قبرستان ويژه‌اى داشتند و شهدا نيز در مكانهاى اختصاصى خود دفن مىشدند . پيامبر اكرم و حضرت على ، فاطمه زهرا و بعدها ائمه معصومين عليهم السلام روزهاى شنبه ، دوشنبه ، پنج‌شنبه و جمعه به زيارت قبور مؤمنان ، بويژه قبور شهدا مىرفتند . پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله در مورد زيارت قبور مؤمنان و صالحان سفارش بسيار مىكرد و از فرموده‌هاى ايشان است كه « قبور [ مؤمنان و صالحان ] را زيارت كنيد ، زيرا شما را به ياد آخرت مىاندازد » . البتّه بايد توجه داشت كه پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله در ابتدا كه بيشتر گورها به مشركان تعلق داشت ، از زيارت آنها نهى مىكرد و اين امر سبب كاهش علقه مؤمنان با نياكان